PETER GABRIEL – Us
Drie jaar geleden verraste hij menigeen met Passion, de intrigerende soundtrack voor de omstreden Martin Scorsese-film The Last Temptation of Christ. Liefhebbers van de zanger en songschrijver Peter Gabriel moesten het echter al zes jaar doen met So, het succesalbum dat hits bevatte als het dampende Sledgehammer en het duet met Kate Bush, Don’t Give Up. Dit laatste nummer was oorspronkelijk bedoeld om het groeiende leger van werklozen in het land van “IJzeren Maggie” een hart onder de riem te steken, maar werd later de hymne waarmee de onderdrukten van de wereld werden aangemoedigd bij het veroveren van hun vrijheid.
Hoewel relaties het belangrijkste onderwerp zijn, speelt ook de strijd tegen onrechtvaardigheid weer een rol op Us, de nieuwe langspeler van de man die min of meer synoniem is geworden met het bewustmakingsproces vanuit de popmuziek, zoals dat zich de laatste tien jaar heeft gemanifesteerd in benefietconcerten en platen. Zo is de single Digging in the Dirt het resultaat van Gabriels inspanningen tegen de doodstraf. Tegelijkertijd refereert de song aan de klootzak die in ieder van ons huist — ook in Gabriel zelf — zoals hij moest erkennen na studie van het leven van diverse moordenaars die momenteel in gevangenissen in de Verenigde Staten wachten op de voltrekking van het vonnis dat over hen is uitgesproken.
Us gaat over relaties: over de verhoudingen tussen man en vrouw, ouder en kind, en de relatie die ieder van ons heeft met hen die hem of haar omringen. Dit uitgangspunt leidt tot emotionele ontboezemingen als Come Talk to Me, Love to Be Loved en Blood of Eden, maar ook tot de spirituele kracht waardoor songs als Washing of the Water en Secret World worden gekenmerkt, en de meditatieve spanningslagen die het experimentele Fourteen Black Paintings tot een bijzondere geluidservaring maken. Pure pop is er in de vorm van het eerder genoemde Digging in the Dirt en vooral Steam, stampend als de directe opvolger van Sledgehammer.
Producer Daniel Lanois speelde een belangrijke rol bij de totstandkoming van Us, door zijn als altijd herkenbare gitaarspel en door de verbeeldingskracht die hij met Gabriel deelt: de interesse om muziek vanuit diverse, onderling heel verschillende invalshoeken te benaderen en het vermogen om daar op een integere manier mee om te gaan. Deze samenwerking, plus de gastbijdragen van bezielde muzikanten uit de Real World, hebben ertoe geleid dat de muziek op Us de perfecte synthese is geworden tussen de popkwaliteiten van So en de exotische experimenten met niet-westerse muzieksoorten van Passion. Daarbij is Us een gevoelsplaat zoals die maar zelden wordt gemaakt.
OOR 19 – 19 september – 1992
