Zo werkte hij veelvuldig samen met de Amerikaanse filmregisseur en musicus Jim Jarmusch, die een zielsverwant is. Bekend is de score voor diens vampierfilm ‘Only Lovers Left Alive’ uit 2013. Van Wissem werkte daarvoor samen met de rockband SQÜRL, met daarin de regisseur zelf op gitaar. De soundtrack werd in 2014 wereldwijd op plaat uitgebracht en onderscheiden met een Cannes Soundtrack Award.

De luitist bracht meer gezamenlijke albums uit met Jim Jarmusch: ‘Concerning The Entrance Into Eternity’ en ‘The Mystery Of Heaven’ in 2012, in 2019 ‘An Attempt To Draw Aside The Veil’ en vorig jaar nog was er ‘American Landscapes’, gestoken in een hoes met daarop een afbeelding van het tweeluik ‘Untitled (Ferguson Police, August 13. 2014)’ van de Amerikaanse kunstenaar, filmer, fotograaf en musicus Robert Longo.

Verleden en heden, donker en licht, nacht en dag zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden in de muziek van Jozef Van Wissem, ook op zijn nieuwste album ‘The Night Dwells In The Day’. Met behulp van zijn luit, elektronica en ritmes, dwaalt de musicus in zeven tracks door zinsbegoochelende landschappen. Daar is ‘The Devil A Fair Angel And The Serpent A Subtle Beast’ en wordt aan het eind van de queeste ‘The Day Of The Lord’ verkondigd. Voorafgaand is er de getuigenis van ‘Slowly The Rays Of Daylight Fade’ en de wens ‘May The Bright Gate Welcome You’. In het centrale nummer ‘The Call Of The Deathbird’ harmoniseert Jozef van Wissem’s oud-testamentische stem perfect met de hemelse vocalen van de Ierse gastvocaliste Hilary Woods, bekend van haar indrukwekkende album ‘Act Of Light’. Vooral dit laatste element, het licht dat door de barsten van de wereld schijnt en een serene rust brengt, ondanks de schaduwen van de nacht die ook in de dag huizen, kenmerkt de muziek op ‘The Night Dwells In The Day’.

Jozef Van Wissem – The Night Dwells In The Day
Incunabulum | Konkurrent

In 2014 bracht zij de EP ‘Night’ uit, gevolgd door ‘Heartbox’ in 2016. Twee jaar later was er het debuutalbum ‘Colt’, gevuld met dromerige liedjes en minimalistische instrumentaties. Het was een vingeroefening, zo bleek, toen weer twee jaar later het album ‘Birthmarks’ uitkwam, opgenomen terwijl ze hoogzwanger was. ‘Birthmarks’ liet zich horen als een geluidsdocument geïnspireerd door persoonlijke ontwikkeling en de processen van zwangerschap en geboorte. Woods onderzocht deze thema’s aan de hand van onder meer angsten, oude muziek, het geheime leven van bomen, wolven, de schilderijen van Francis Bacon, de verminderde gemeenschapszin in een onrustige wereld en de kracht binnen dat alles van de eenzame menselijke stem. Haar producer, de Noorse noise-adept en experimentele filmmaker Lasse Marhaug. bracht een spanningsvolle en bezwerende geluidslaag aan die perfect samensmolt met de gedempte vocalen van Woods.

‘Birthmarks’ is een even ongrijpbaar als fascinerend album. Het is, volgens de maakster, een zoektocht naar het Zelf, geïnspireerd door de 19e-eeuwse Deense filosoof, protestants theoloog en cultuurcriticus Søren Kierkegaard. Deze zoektocht ging zeer diep, maar er zijn nog grenzen te verkennen die verder weg liggen. Zo liet Hilary Woods horen op de in 2021 op cassette uitgebrachte EP ‘Feral Hymns’, waarvoor ze opnieuw samenwerkte met Lasse Marhaug. En nu dan op haar nieuwe album ‘Acts Of Light’.

Pakken we er de liner notes bij, dan lezen we dat ‘Acts of Light’ eigenlijk één compositie (fuga) is bestaande uit negen trage, hypnotiserende klaagzangen. Het zijn de bouwstenen van een (privé) klankritueel waarin met drones, elektronica, contrabas, cello, veldopnamen en religieuze koorzang wordt gereflecteerd op ervaringen van kwetsbaarheid, grootsheid en openhartigheid.

‘Acts of Light’ is het eindproduct van diepgaand onderzoek naar emoties, intuïtie en lichamelijkheid door middel van geluid. Het is een (voor sommigen) beklemmend, maar vooral diep emotioneel en persoonlijk eerbetoon aan ongereptheid, verlies, afwezigheid, mysterie en vooral onvoorwaardelijke liefde.

‘Acts of Light’ is opgenomen en gemixt over een periode van twee jaar aan de westkust van Ierland en op locaties als St Mary’s Pro-Cathedral in Dublin, waar Woods de zangers van het The Palestrina Boys Choir opnam, en Galway, waar ze het Galway City Chamber Choir vastlegde. De strijkerssamples zijn van Jo Berger Myhre in Oslo, de veldopnames van Woods’ reizen door het noorden en zuiden van Spanje. Achter de mengtafel stond wederom Lasse Marhaug.

Hoe ‘Acts of Light’ in woorden te vatten? De termen indrukwekkend en wonderschoon komen naar voren, maar de klanksculpturen doen in hun gelaagdheid ook denken aan de rauwe sensatie van een brutalistische architectuur. In de verborgen hoeken en schaduwen van de composities gaan de contouren schuil van een rijk arsenaal aan klanken, die bij elke luisterbeurt meer naar voren komen. De klaagzang stroomt door duistere benedenwerelden en kosmische energieën tegelijkertijd.

In de constant fluctuerende ruimte die zo ontstaat, dansen in het bijna duister kleine deeltjes materie en ademen amorfe lichtvlekken langzaam in en uit. Dit alles samen creëert een diepe, zintuiglijke ervaring, waarin een vitale levenspuls als constante doorklinkt – een Act Of Light.

Hilary Woods – Acts of Light
Sacred Bones | Konkurrent

Hilary Woods speelde van 1996 tot 2003 bas in de alternatieve rockband JJ72. Na haar vertrek bij JJ72 bezocht ze enige tijd de kunstacademie, studeerde literatuur en film, en keerde vervolgens terug naar de muziek.

In 2014 bracht Hilary Woods onder haar eigen naam de EP ‘Night’ uit. In 2016 volgde de EP ‘Heartbox’. Weer twee jaar later was er haar debuutalbum ‘Colt’, met daarop acht dromerige liedjes ingebed in minimalistisch-atmosferische instrumentaties. En weer zijn er twee jaar voorbij. En weer is er een nieuwe Hilary Woods release, het album ‘Birthmarks’, en blijkt ‘Colt’ slechts een vingeroefening te zijn geweest. Hilary Woods gaat op ‘Birthmarks’ écht de diepte in.

Hilary Woods was hoogzwanger toen ze ‘Birthmarks’ in de winter van 2019 opnam en daarvoor heen en weer reisde tussen haar woonplaats Galway in Ierland en de thuisstad Oslo van haar producer, de Noorse noise-adept en experimentele filmmaker Lasse Marhaug. ‘Birthmarks’ bevat, net als voorganger ‘Colt’, acht composities, maar is meer een sonisch avontuur dan een liedalbum. Intensiteit en intuïtie zijn de kernbegrippen waarmee ‘Birthmarks’ tot stand is gekomen. Woods onderzoekt in haar muziek de vaak ongrijpbare processen van de persoonlijke ontwikkeling, de verborgen zwangerschapsgroei en uiteindelijk de Geboorte van het Zelf (naar Kierkegaard*).

‘Birthmarks’ is geïnspireerd en gebaseerd op de mechanismen van innerlijke verandering aan de hand van angsten, oude muziek, het geheime leven van bomen, wolven, de schilderijen van Francis Bacon, de foto’s van Francesca Woodman, de films van Chris Marker, de verminderde gemeenschapszin in een onrustige wereld en de kracht binnen dat alles van de eenzame menselijke stem. Lasse Marhaug als producer is een perfecte keuze. Hij legt met vervormde veldopnamen, analoge bas-synthesizers en heavy noise-pulsen een spanningsvolle geluidslaag neer die knarst, kraakt en krast als de snel wisselende en heftige beeldcollages in de video van de donkere opener ‘Tongues of Wild Boar’. De meeslepende en bezwerende trancesfeer is de ideale basis voor de gedempte en zacht fluisterende vocalen van Hilary Woods.

Er zijn bijdragen van meer gewone instrumenten als saxofoon, cello, gitaar en piano. Toch is het vooral de interactie tussen producer en zangeres/muzikante die ‘Birthmarks’ optilt. De laatste lijkt zich in haar teksten en muziek in een raadselachtige en magische werkelijkheid op te houden, ergens tussen boven- en benedenwereld (de laatste werd eerder briljant beschreven door de Britse schrijver Robert Macfarlane in zijn boek ‘Underland: A Deep Time Journey’). Daar, in die tussenwereld, bevinden zich de ‘Orange Tree’ en de leven schenkende (metafoor zwangerschap) bijenvolken uit de door Woods zelf geregisseerde bijbehorende video. Daar komen in ‘Through the Dark, Love’ oude folksferen voorbij en hypnotiseren saxofoon en rollende soundscapes in ‘Mud & Stones’. Daar vormt een industrieel klinkend ‘Cleansing Ritual’ de opmaat naar de breekbare en raadselachtige piano-song ‘There is No Moon’ waarmee ‘Birthmarks’ afsluit, de baring volbracht. De boreling is een album dat ongrijpbaar is, en fascineert, als het leven.

Hilary Woods – Birthmarks
Sacred Bones Records / Konkurrent
Foto’s Hilary Woods: © Joshua Wright