Vooral wanneer de aanstekelijke dameskoortjes naast zanger Gareth Liddiard klinken, doet een en ander denken aan punky B-52’s-achtige pop. Maar ook hier geldt dat schijn bedriegt.

Een codex is een handgeschreven, gebonden boek uit de late oudheid of middeleeuwen, meestal gemaakt van perkament of papier en de voorloper van het moderne boek. Je kunt bladeren omslaan in plaats van een rol af te wikkelen, zoals voorheen gebruikelijk.

‘Fairyland Codex’ verwijst echter niet naar een historisch manuscript, maar naar een twilight-achtige, duistere verzameling van verhalen en emoties. De muziek is avontuurlijk en experimenteel, met veel aandacht voor gestapelde zang, onverwachte breaks en afslagen en, voor wie daar gevoelig voor is, ondanks de humor, een alom aanwezige fatalistische en donkere sfeer.

Zo begint het album met ‘Irukandji Syndrome’, naar een ernstige medische aandoening veroorzaakt door de steek van bepaalde kleine kwalsoorten, vooral Carukia barnesi, ook wel de Irukandji-kwal genoemd. Het syndroom is vernoemd naar de Aboriginal Irukandji-bevolking in de buurt van Cairns, Queensland, Australië, waar de meeste gevallen voorkomen. Deze aandoening, veroorzaakt door onder de oppervlakte in het water levende, en daardoor onzichtbare wezens, als songtitel gebruiken lijkt symbolisch voor de verwarrende aard van de muziek en de thema’s die Tropical Fuck Storm op ‘Fairyland Codex’ aansnijdt.

Een ander nummer is ‘Dunning Kruger’s Loser Cruiser’. Het Dunning-Kruger-effect is een cognitieve vertekening waarbij mensen met weinig kennis hun eigen vaardigheden overschatten, omdat ze hun tekortkomingen niet herkennen. Tegelijkertijd onderschatten ervaren personen vaak hun eigen bekwaamheid. Deze misvattingen kunnen besluitvorming en gedrag beïnvloeden, en ja, ook recensies.

‘Fairyland Codex’ bevat een mix van broeierige sfeer, melodie en chaos – een muzikale apenkooi, denk aan Captain Beefheart – maar laat zich tegelijkertijd met niets anders vergelijken.

De half gesproken, half gezongen stijl van Gareth Liddiard is expressief en theatraal. Hij combineert rauwe, emotionele uitbarstingen met subtiele, verhalende momenten. Soms klinkt zijn voordracht als spoken word, dan weer als punk met een psychedelische twist, maar altijd is er die typische Australische eigenzinnigheid. Zijn zang is sarcastisch, half gesproken, met een knauwende ondertoon die niet schreeuwerig is, maar wel nadrukkelijk aanwezig.

Tropical Fuck Storm dompelt de luisteraar onder in de chaos van een dreigende, noodlottige mondiale verschuiving van krachten, belicht de personages die de ineenstorting van de samenleving teweegbrengen en doet dat alles met een arsenaal van prettig gestoorde muzikale gekte. Om je gouden tanden (‘Teeth Marche’) op stuk te bijten.

Tropical Fuck Storm – Fairyland Codex
Fire Records | Konkurrent

The mini-album Mokuy by the Australian band Hand To Earth contains just three songs and clocks in at 23 minutes. Despite its short length, the band manages to leave an indelible impression. The musicians combine different genres, mixing ancient and modern influences in a unique way. The basis is the Yolgnu Manikay, an ancient oral tradition from northern Australia. The song cycles transcend time and space, creating a sense of eternal progression known as raki – the all-encompassing spirit that connects everything and everyone.

Hand To Earth pairs the voices of Yolgnu singer Daniel Wilfred and Korean singer Sunny Kim. Their combined vocal expressions create a deeply human feeling while evoking untamed forces. Trumpeter and composer Peter Knight adds contrasting, minimalist electronic elements. Together with the evocative sounds of clarinetist Aviva Endean and didgeridoo player David Wilfred, they take the listener into previously unimagined sonic realms.

Hand To Earth – Mokuy
Room40
Photo Hand To Earth © Emma Luker

Het mini-album Mokuy van de Australische band Hand To Earth bevat slechts drie nummers en heeft een speelduur van 23 minuten. Ondanks de korte lengte weet de band een onuitwisbare indruk te maken. Hand To Earth combineert verschillende genres en mixt oude en moderne invloeden op een unieke manier. De basis van hun muziek ligt in Yolgnu manikay, een eeuwenoude orale traditie uit Noord-Australië. De liederen uit deze traditie overstijgen tijd en ruimte en creëren een gevoel van eeuwige voortgang, bekend als raki – de allesomvattende geest die verbinding legt tussen alles en iedereen.

Hand To Earth combineert de stemmen van Yolgnu zanger Daniel Wilfred en de Koreaanse zangeres Sunny Kim. Hun gezamenlijke vocale expressies zorgen voor een diepmenselijk gevoel en roepen tegelijkertijd ongetemde krachten op. Trompettist en componist Peter Knight voegt hier contrasterende, minimalistisch vormgegeven elektronische elementen aan toe. Samen met de beelden oproepende klanken van klarinettist Aviva Endean en didgeridoo-speler David Wilfred, nemen ze de luisteraar mee naar voorheen ongekende sonische vergezichten.

Hand To Earth – Mokuy
Room40
Foto Hand To Earth © Emma Luker

Musici, kunstenaars in het algemeen, zien de tekenen van de tijd vaak eerder dan anderen.

‘It’s The End Of The World As We Know It’ zingt Michael Stipe van de Amerikaanse rockband R.E.M. in het nummer met dezelfde titel. Het stond op het album ‘Document’ uit 1987 en werd in november van datzelfde jaar uitgebracht als single. In hetzelfde jaar bracht de Australische rockband Midnight Oil het album ‘Diesel and Dust’ uit, met daarop ‘Beds Are Burning’. Het nummer was aanvankelijk bedoeld als protestlied tegen de dubieuze Australische landpolitiek ten aanzien van de oorspronkelijke bewoners van het continent, maar werd later omgewerkt om aandacht te vragen voor de wereldwijde opwarming van de aarde.

‘If a tree falls in the forest, does anybody hear?’ vroeg Bruce Cockburn een jaar later op zijn langspeler ‘Big Circumstance’, een plaat waarop de Canadese zanger-liedschrijver wijst op de ondergang die dreigt voor de laatste grote natuurgebieden en de gevolgen daarvan voor het ecologisch evenwicht op de planeet aarde. Weer een paar jaar later, in 1992, het jaar van de United Nations Conference on Environment and Development (UNCED) in Rio de Janeiro, ook wel Rio de Janeiro Earth Summit en ECO92 genoemd, was er het album ‘The Future’ van de Canadees-Joodse zanger-dichter Leonard Cohen. Bood deze elders op het album nog een sprankje hoop met het vaak geciteerde ‘There is a crack in everything, that’s how the light gets in’ (‘Anthem’), in de titelsong is het door hem geschetste toekomstbeeld van het diepste zwart. De toekomst brengt ons moord. En chaos:

And now the wheels of heaven stop
you feel the devil’s riding crop
Get ready for the future:
it is murder

Michael Stipe, die de tekst schreef van ‘It’s The End Of The World’, vertelde dat hij vaak droomde over het einde van de wereld, maar wat er later kwam, dacht hij toen, kon alleen maar beter worden. De volledige titel luidde dan ook ‘It’s The End Of The World As We Know It (and I Feel Fine)’.

We zijn inmiddels ruim vijfendertig jaar verder en de wereld zoals wij die kennen loopt inderdaad op zijn einde. Maar dat de toekomst beter gaat worden, is zeer onwaarschijnlijk. Het internationale klimaatpanel IPCC, opgericht een jaar nadat Stipe zijn ‘einde van de wereld’ song schreef , is hier duidelijk over: Klimaatverandering is er, het kost onnoemelijk veel geld en het is dodelijk:

The time has come
To say fair’s fair
To pay the rent
To pay our share
The time has come
A fact’s a fact
It belongs to them
Let’s give it back

How can we dance when our earth is turning
How do we sleep while our beds are burning

Springtime

hekelen absurditeiten moderniteit

Springtime is een samenwerkingsproject van de multi-disciplinaire veteranen Gareth Liddiard (The Drones, Tropical Fuck Storm), Jim White (Dirty Three, Xylouris White) en Chris Abrahams (The Necks, Laughing Clowns). Het drietal debuteerde in deze samenstelling eerder dit jaar met een aantal uitverkochte shows in Melbourne. Die worden nu gevolgd door het eerste Springtime album met daarop een duurzame legering van art- en noiserock, freejazz en improvisatie.

Springtime, de naam spreekt van lente en ontluikende bloesems, de songs ademen echter veelal de druilerige weemoed én de donkere wolken van de herfst. Het Springtime trio beschrijft in zeven songs, waarvan er geen een in minder dan vijf minuten de eindstreep haalt, enkele rauwe ongerijmdheden van de moderniteit.

De muziek kruipt, zodra het album zijn weg heeft gevonden naar cd- of platenspeler, onder de huid. De openingstrack Will To Power nestelt zich, of je wilt of niet, in je hoofd en springt daaruit steeds weer op, bij dag, nacht en ontij, als een duiveltje uit een doosje. Het nummer zoomt in op de wens van veel mensen om anders te zijn, iemand waartegen wordt opgekeken, en altijd maar weer meer te willen. Een van de vloeken van onze tijd.

Springtime vertelt verhalen, vaak triest, zoals het aangrijpende The Viaduct Love Suicide, een van de hoogtepunten van het album. De tekst van het nummer is van Gareth Liddiards Ierse oom, de dichter Ian Duhig. Die verplaatst zich in het waargebeurde verhaal van een vrouw in het Verenigd Koninkrijk die van een brug sprong met in haar armen haar gehandicapte zoon. De Britse sensatiepers viel na haar daad massaal over haar heen en noemde haar gestoord. Ian Duhig laat haar echte ik zien in zijn gedicht, waarin de liefde prevaleert. Jeanie In A Bottle, over alcoholisme, is eveneens een tekst van Ian Duhig, en vraagt om empathie, een eigenschap die het in de moderne wereld steeds vaker moet afleggen tegen de onzinnigheid van de waan van de dag.

De prachtige, met transparante pianomelodieën omlijste ballade She Moved Through The Fair van de Ierse componist Herbert Hughes, het kreunende Hammond orgel in de met veel geraas omgeven freewheelende improvisaties in The Island, de geweldige live-opname van Will Oldhams West Palm Beach, door de muzikale aderen van Springtime stroomt echt en warm bloed.

Tot slot nog een hoogtepunt. Het woedende, negen minuten durende epos The Killing Of The Village Idiot, met Bowie-achtige zang en mitraillerende piano, is een felle aanklacht tegen de Australische Special Forces die burgers in Afghanistan gruwelijk afslachtten en waarover nu processen lopen. Het is de met diepe emoties geladen, bikkelharde afsluiter van een indrukwekkende serie songs. Een die je heel stil achterlaat.

Springtime sleept je onverbiddelijk mee in hun wereld, die ook jouw wereld is, hoe absurd ook.

Springtime – Springtime
Joyful Noise / Konkurrent

Laurence Pike studeerde aan het Sydney Conservatorium of Music. De Australiër is gespecialiseerd in geïmproviseerde muziek. Hij integreert daarin een grote variëteit van muziekstijlen, van jazz tot psychedelische rock tot ambient tot experimentele elektronica. Laurence Pike bracht een aantal succesvolle albums uit en toerde de wereld rond met zijn bands PVT (voorheen Pivot), Triosk en Szun Waves. Tevens was hij als gastmuzikant te horen op tal van albums, soundtracks en tournees.

De muziek op het nieuwe solo-album ‘Prophecy’ van Laurence Pike is tot stand gekomen tijdens een intense periode van klimaatgerelateerde rampen in zijn thuisland Australië, vorig jaar zomer, die “het begin leek te markeren van een vreemde nieuwe manier van leven op aarde”.

De stukken zijn in een periode van vier weken bij de musicus thuis tot stand gekomen en vervolgens in één studiodag opgenomen. Als gevolg hiervan is de muziek evenzeer een verzameling momenten uit de tijd voorafgaand aan de opname, zegt Pike (“mijn tuin inlopen om te worden begroet door een donkerroze zon tegen een bruine lucht en as die zachtjes op mij neervalt”) als een reflectie van zijn gemoedstoestand op het moment dat hij de muziek live in de studio speelde.

Laurence Pike zegt op zijn bandcamp site: “In de korte tijd die er sindsdien is verstreken, zijn we gegaan van een toestand van binnen blijven en mondkapjes dragen omdat het rond de hele stad brandde en de lucht was gevuld met scherpe rook, naar binnen blijven om de verspreiding van een wereldwijde pandemie te stoppen.”

Profetieën voorspellen vaak het einde van de wereld en Laurence Pike ervoer de gebeurtenissen van de afgelopen tijd best wel als enigszins apocalyptisch, zegt hij.“Maar ondanks tientallen jaren oude studies die catastrofale bushfire-seizoenen in Australië voorspellen, lijkt in de werkelijkheid van vandaag de wetenschap voor degenen die zijn gekozen om onze belangen te behartigen tot niet meer te zijn geworden dan een ideologische keuze.” Laurence Pike noemt dit in het tweede nummer op zijn nieuwe album ‘Death of Science’. Ik nam contact met hem op en vroeg hem hiernaar, net als naar die andere intrigerende titel: ‘New Normal’.

Nieuw normaal
Laurence Pike: “Zoals je weet, heb ik dit album gemaakt tijdens de recente catastrofale branden in Australië. Ik beschouw de muziek zelf niet als openlijk gaan over ‘problemen’ in een conventionele activistische of protesterende zin, maar ik ben een muzikant en improvisator die eraan werkt om te reageren op het moment en mijn omgeving, en de omvang van deze recente gebeurtenissen was existentieel en heeft ongetwijfeld mijn creatieve proces beïnvloed. Klimaatverandering is volgens mij echt het meest urgente probleem waarmee de planeet momenteel te maken heeft, en door mijn solowerk lopen als een rode draad, al is het maar onbewust, de relaties die mensen hebben met technologie en de wereld van de natuur.

De titels waar jij naar vraagt, verwijzen evenzeer naar het perverse gebrek aan politieke reactie destijds van de Australische regering (onze premier zat wekenlang op een strand in Hawaï terwijl het land in brand stond – dezelfde man die met een stuk steenkool in de hand de oppositie in het parlement aanviel en zei dat er geen reden voor klimaatangst was) en het aanhoudende gebrek aan een vooruitziende visie in deze zaak. Feit is dat er rapporten zijn die deze gebeurtenissen al twintig jaar voorspellen, een belangrijk artikel noemt zelfs 2020 als het meest waarschijnlijke begin van een rampenscenario.

Onze premier heeft een marketing achtergrond en staat bekend om zijn stevige politieke uitspraken en slogans. ‘New Normal’ was een van de slogans waarmee hij in deze periode begon te strooien. Een soort ‘business as usual / er is hier niets te zien’, om de aandacht af te leiden van het feit dat zijn partij jarenlang in zijn eentje alle pogingen om het klimaatbeleid in dit land te veranderen had tegen gehouden. In de weken die volgden waarin de branden voortduurden, gemeenschappen door vuurstormen de oceaan in werden gedreven, de lucht in de stad waar ik woon zwaarbruin van rook was en je een masker moest dragen om naar buiten te kunnen gaan, werd vreemd genoeg duidelijk dat dit het begin was van een nieuwe manier van bestaan op aarde. Het leek daarmee een toepasselijke titel.”

Dood van de wetenschap
Laurence Pike noemt ‘Death of Science’ een andere verwijzing naar dezelfde politieke mentaliteit. “Ideologieën en ideeën over ons bestaan gaan niet langer samen maar groeien uit elkaar. De wetenschappelijke waarheid die altijd leidend was wordt, als die onpraktisch is voor je agenda, gewoon ontkend. Dit is een zeer gevaarlijk pad voor de politiek en de samenleving, richting ondergang. In mijn ogen zitten we zonder de constante van de wetenschap en zonder haar betekenis als menselijke soort volledig zonder een leidraad. Uiteindelijk zullen toch, volgens mij, wetenschap en menselijke samenwerking bepalen of wij nog een kans maken om de existentiële bedreigingen waarmee we worden geconfronteerd te overwinnen.

Ik wilde altijd dat mijn muziek in de eerste plaats voor mij zou spreken; laat de luisteraars de betekenis ervan voor henzelf bepalen en zo een ruimte creëren die een gevoel van grenzeloze mogelijkheden creëert. Maar ik bespreek deze onderwerpen graag in relatie met mijn werk en neem er standpunten over in, nu blijkt dat er van boven tot onder geen leiderschap is. Kunstenaars zijn vaak de kanaries in de kolenmijn en proberen als zodanig immateriële en directe informatie te communiceren om te komen tot een breder bewustzijn. Ik woon ook in een land waar de rol en betekenis van kunst en cultureel denken zelf voortdurend wordt aangevallen, wat het des te meer noodzakelijk maakt om je stem te laten horen.”

Volgens Laurence Pike zijn we op zoek naar en hebben we verhalen nodig om ons te leiden naar een onzekere toekomst. Voor sommigen betekent dit dat ze zich terugtrekken op het verleden, naar binnen keren, voor anderen betekent het vooruit kijken, zich openen. De musicus noemt als voorbeeld saxofonist en componist Wayne Shorter, die zei: “Speel en schrijf muziek zoals jij wilt dat de wereld is.”

Laurence Pike: “Ondanks de seismische verschuivingen die de samenleving momenteel doormaakt, voel ik een opwindende kans voor vooruitgang in plaats van me terug te trekken, en als kunstenaar kan ik alleen maar bijdragen op de beste manier die ik ken: door muziek te maken zoals ik wil dat de wereld is.”

Profetie
De Australische musicus neemt op ‘Prophecy’ de luisteraar in tien stukken mee in zijn huidige belevingswereld. Die schuurt, zoals in de eerder genoemde, met donker dwingende ritmepatronen ingevulde composities ‘Science is Death’ en ‘New Normal’, en in het jagende ‘Nero’, dat duidelijk een verwijzing is naar de vroegere Romeinse keizer en (vermeende) pyromaan met die naam. Maar er is meer. Natuurlijk, er zijn de titels, maar verder wordt het, zoals Laurence Pike betoogt, aan de luisteraar gelaten hoe zijn muziek te interpreteren. En dan zindert de hete lucht in ‘Heart of Sky’ en klinkt in ‘Ember’ het gebrom van (bedreigde) insecten tussen de pianoklanken die mijmerend neerdalen in het raamwerk van de met zorg geplaatste tromroffels. Laurence Pike maakt gebruik van drums, percussie en een drumpad sampler. Daarbij houdt hij zich, ook al is hij drummer, meestentijds verre van de dwang van het ritme die zoveel moderne muziek bepaalt. Er is in de muziek van Laurence Pike meer en vaker sprake van golfbewegingen. De musicus gaat hierin te werk als een schilder. Hij bouwt vanuit een impressionistische benadering zijn klankschappen op en creëert met een veelheid van kleuren en polyritmische sferen een heel eigen en met rijke muzikale structuren gevulde nieuwe en fascinerende wereld. In die wereld klinkt naast in muziek vertaalde emoties die de vernietiging van wat was teweeg brengt ook hoop door, hoop op een leven en een toekomst in balans, zoals in het afsluitende ‘Echoes of Earth’, een prachtige meditatie, als (en misschien is dit alleen maar mijn interpretatie, maar so what) de wedergeboorte naar een meer duurzame wereld. Een prachtig album en een krachtig tijdsdocument.

Laurence Pike – Prophecy
Leaf / Konkurrent