Na een week bijna onafgebroken luisteren naar ‘Fixations’ van Andrew McIntosh ontstaat het gevoel in een sonisch perpetuum mobile te zijn beland. Het album bestaat uit drie afzonderlijke composities, maar er is een sterke samenhang tussen alle aanwezige elementen, waardoor de geluidservaring één doorgaande beweging wordt, als een voortdurend maar steeds veranderend landschap.
Andrew McIntosh (1985) is een in Los Angeles gevestigde, Grammy-genomineerde violist, altviolist, componist en barokviolist, verbonden aan CalArts, met een fascinatie voor alles van barokpraktijk tot microtonale systemen en de avant-garde. Hij beweegt zich moeiteloos tussen eeuwen: met barokviool in barokensembles en als concertmeester bij barokopera’s, maar net zo goed in experimentele zalen zoals SoundBox in San Francisco, Miller Theatre in New York en REDCAT in LA. Hij speelt in groepen als Wild Up en andere nieuwe-muziekformaties, en schrijft muziek die klinkt alsof landschap, licht en lucht uit het Amerikaanse Westen rechtstreeks zijn partituren binnenstromen, zoals op ‘Fixations’.
De korte opener ‘434.6’ voor viool en altviool, uitgevoerd door Aperture Duo (Adrianne Pope, viool; Linnea Powell, altviool), klinkt als een meeslepende drone met een fraaie tweelagige golfbeweging, als in een droomsequentie. Die vloeit bijna ongemerkt over in het negendelige, ruim een half uur durende ‘Fixations’, een compositie voor strijkoctet, uitgevoerd door Wild Up onder leiding van Christopher Rountree. ‘Fixations’ draait om obsessieve, herhalende texturen en bewegingen die zich eindeloos ontwikkelen, en verkent ‘fixaties’ als muzikale patronen die vastzitten maar subtiel evolueren, geïnspireerd op natuurlandschappen en innerlijke concentratieprocessen.
‘Fixations’ gebruikt speciaal gestemde strijkers (scordatura) in zuivere stemming – een microtonale manier van stemmen met natuurlijke, pure intervallen uit de boventoonreeks, in plaats van de standaard gelijkzwevende stemming – en sluit daarmee naadloos aan bij McIntosh’ interesse in alternatieve stemmingen. De luisteraar kan zich nauwelijks aan de stroom van zich ontwikkelende microtonale structuren onttrekken, waarin kleurige facetten oplichten als bladeren en takjes die uit de diepere rivierlagen opstijgen en in het licht aan het oppervlak beginnen te glanzen.
Afsluiter ‘Duo for viola and cello, with any number of violins’, combineert de altviool van de componist zelf en de cello van Erika Duke-Kirkpatrick met een wisselend aantal Wild Up-violen. Samen creëren ze een serie gelaagde texturen in microtonale en drone-achtige stijl, met herhalende patronen die in een spanningsvol traject van zo’n vijftien minuten evolueren via reeksen boventonen en subtiele variaties. En dan is de cirkel rond en wacht weer ‘434.6’, alsof het album zichzelf als een perpetuum mobile telkens opnieuw in beweging zet.
Andrew McIntosh – Fixations (Kairos)
