Laurence Pike studeerde aan het Sydney Conservatorium of Music. Hij is gespecialiseerd in geïmproviseerde muziek en integreert daarin uiteenlopende muziekstijlen, van jazz tot psychedelische rock tot ambient tot experimentele elektronica. Laurence Pike bracht een aantal succesvolle albums uit en toerde met zijn bands PVT, Triosk en Szun Waves. Tevens was hij als gastmuzikant te horen op tal van albums, soundtracks en tournees.

Bij een eerder contact met hem, naar aanleiding van zijn derde solo-album Prophecy uit 2020, betoogde Laurence Pike dat we verhalen nodig hebben om ons te leiden naar een onzekere toekomst. Voor sommigen betekent dit dat ze zich terugtrekken op het verleden, naar binnen keren, en voor anderen vooruit kijken, zich openen. De musicus noemde als voorbeeld saxofonist en componist Wayne Shorter, die zei: “Speel en schrijf muziek zoals jij wilt dat de wereld is.”

Laurence Pike: “Ondanks de seismische verschuivingen die de samenleving momenteel doormaakt, voel ik een opwindende kans voor vooruitgang in plaats van me terug te trekken, en als kunstenaar kan ik alleen maar bijdragen op de beste manier die ik ken: door muziek te maken zoals ik wil dat de wereld is.” Hij laat daarbij veel ruimte aan de ontvanger. Natuurlijk, hij geeft zijn ‘songs’ titels, maar het is aan de(ze) luisteraar hoe de muziek te interpreteren.

Impressionisme

Laurence Pike gebruikt drums, percussie en een drumpad sampler. Daarbij houdt hij zich veelal ver van de dwang van het ritme. Er is in zijn muziek meer sprake van golfbewegingen. Hij bouwt daarin, als een schilder, vanuit een impressionistische benadering zijn klankschappen en creëert met een groot arsenaal van kleuren en polyritmiek een heel eigen, met rijke muzikale structuren gevulde, nieuwe wereld. In die wereld klinken in muziek vertaalde emoties die de vernietiging van wat was teweeg brengt naast hoop, hoop op een leven en een toekomst in balans.

Deze benadering is ook te horen op het onlangs uitgebrachte instrumentale album Isola dat Laurence Pike maakte met gitarist Cameron Deyell. Isola is geschreven, opgenomen, uitgevoerd en geproduceerd door Cameron Deyell en Laurence Pike in Melbourne en Sydney, Australië in de loop van 2020. De uitvoeringspremière zou plaats vinden tijdens het Adelaide Guitar Festival op zondag 9 augustus 2020 in het Space Theatre, Adelaide Festival Centre. Maar toen kwam Covid-19.

Het Australische duo brengt op Isola de soundtrack van een voortjagende wereld die willens en wetens, zo lijkt het, afstevent op een ecologische ineenstorting. Het was een logische samenwerking van twee musici met een grote betrokkenheid op de toekomst van de wereld. Laurence Pike liet eerder op Prophecy de door bosbranden veroorzaakte hete lucht van Australië zinderen. Gitarist Cameron Deyell stelde in de podcast serie The Rowboat de gevaren aan de kaak die de waterwegen bedreigen.

Het tweetal noemt jazzfuturisme als een belangrijke invloed op Isola, maar er is meer. Elektriserende gitaar- en banjo-melodieën verweven zich soepel met pulserende ritmes en knisperende geluidscollages. Lange tonen ondersteund door freewheelend tromgeroffel roepen geestfiguren op die dansen in het blauwzwart van een instrumentale Aurora Borealis. In twee nummers zijn er linken naar de Zweedse klimaatactiviste Greta Thunberg. De vaak mysterieuze klankschappen op Isola kunnen, meer dan als jazz, als kosmisch futurisme worden bestempeld. Ze verwijzen naar een onmetelijk rijk geschakeerd universum met samenhangende structuren, die verder reiken dan wij mensen met onze beperkte mogelijkheden kunnen bevatten. Een universum dat krachtig en kwetsbaar tegelijk is, zoals Isola van Cameron Deyell en Laurence Pike.

Geheimnisvol

Een van de bands waarmee Laurence Pike opneemt en toert is het Britse Szun Waves. Deze groep bestaat naast de drummer uit elektronicaproducer Luke Abbott en Jack Wyllie van Portico Kwartet op saxofoon. Szun Waves bracht eerder de albums At Sacred Walls (2016) en New Hymn to Freedom (2018) uit. Covid-19 is al genoemd. Door de reisrestricties gedurende de pandemie waren de leden van Szun Waves twee jaar niet meer collectief in hetzelfde land, laat staan ruimte, geweest. Dat heeft hen er niet van weerhouden hun derde album Earth Patterns te produceren.

Het trio nam de albumsessies op aan het eind van hun Europese tournee van 2019. Ze trokken zich drie dagen terug in de studio om te improviseren. Dat leverde uren muziek op. Een deel daarvan was geïnspireerd door hun liveshows. De meeste muziek kwam echter volledig nieuw tot stand in de studio zelf, klaar om van daaruit te transformeren tot het eerste album van de groep in vijf jaar. Zo was het tenminste gegaan bij de eerste twee albums. De band nam toen lange, ononderbroken live studiosessies op en selecteerde daaruit passages die dan de nummers van het nieuwe album vormden.

Nu, met Laurence door reisrestricties vast in Australië, en Luke en Jack in verschillende delen van het Verenigd Koninkrijk, was er behoefte aan een andere invulling van het creatieve proces. De lange tijdspanne bood ruimte voor extra input door elektronicadeskundige James Holden en producer/technicus David Pye. Daarnaast hadden de leden van Szun Waves meer tijd om over de opnames na te denken. Zo gaf de onderbreking hen de kans om voor hun creatieve proces de perfecte, aanvullende medewerker te vinden, te weten beeldend kunstenaar Dom Harwood. Zijn video voor het sleutelnummer New Universe is een meesterlijke adaptatie van waar Szun Waves voor staat: de verbinding tussen het natuurlijk, zich organisch ontwikkelende proces en het vreemde, het onverwachte, het geheimnisvolle.

Vergoddelijking

Waar het tweede album New Hymn To Freedom omhoog reikt, zich naar de hemel uitstrekt, is Earth Patterns meer geworteld. De muziek is op en uit de bodem van de aarde zelf ontstaan, getoonzet op warme en diepe en soms zelfs claustrofobische klankkleuren.

“Een emotionele uitbarsting”, noemt Luke Abbott Earth Patterns. “Er zit een vloeibaarheid in die aanvoelt alsof we iets heel rauws hebben aangeboord. De vorige plaat voelde aan alsof we in de ruimte ronddreven, maar ik zie deze nieuwe plaat als een reis vanaf de verste uithoeken van het universum naar de aarde, als een boog van macrokosmos naar microkosmos”, legt hij uit.

Het rauwe aspect van Earth Patterns openbaart zich meteen in het theatrale openingsnummer Exploding Upwards, en dan met name in de diep doorploegende saxofoon van Jack Wyllie. New Universe vervolgens suist als een met kracht geworpen, vlijmscherpe werpster door het zwerk richting Garden. Daar ontvouwt zich een landschap van ontluikende klanken, een zee van wuivende ritmes en zachte melodielijnen. Die vloeit naadloos over in de van jazzerupties zinderende kosmos In The Moon House. In Be A Pattern For The World houden elektronica en saxofoon elkaar vast in een innige omhelzing van zachte mijmeringen. Diezelfde combinatie, na eerst door een echokamer te zijn gestuurd, schraapt in Willow Leaf Pear over de met bladeren en schimmels bedekte Earth Patterns bodem. De muziek is hier niet rauw, maar onderzoekend, zelfs liefdevol. En dan, de apotheose, in het Nederlands de ‘vergoddelijking’: Atomkerne. In de donkerte van de muziek klinkt de geboorte van alle leven uit een en dezelfde ontstaanskern. Het lijkt daarmee een erkenning van en waardering voor onze verwantschap met echt alles, elk wezen, elk dier, elke plant op deze aarde. Samen met hen vormen we een unieke familie, die we beter maar leren kennen voor het te laat is.

Cameron Deyell / Laurence Pike – Isola (Endless Recordings)
Szun Waves – Earth Patterns (Leaf | Konkurrent)

Laurence Pike studeerde aan het Sydney Conservatorium of Music. De Australiër is gespecialiseerd in geïmproviseerde muziek. Hij integreert daarin een grote variëteit van muziekstijlen, van jazz tot psychedelische rock tot ambient tot experimentele elektronica. Laurence Pike bracht een aantal succesvolle albums uit en toerde de wereld rond met zijn bands PVT (voorheen Pivot), Triosk en Szun Waves. Tevens was hij als gastmuzikant te horen op tal van albums, soundtracks en tournees.

De muziek op het nieuwe solo-album ‘Prophecy’ van Laurence Pike is tot stand gekomen tijdens een intense periode van klimaatgerelateerde rampen in zijn thuisland Australië, vorig jaar zomer, die “het begin leek te markeren van een vreemde nieuwe manier van leven op aarde”.

De stukken zijn in een periode van vier weken bij de musicus thuis tot stand gekomen en vervolgens in één studiodag opgenomen. Als gevolg hiervan is de muziek evenzeer een verzameling momenten uit de tijd voorafgaand aan de opname, zegt Pike (“mijn tuin inlopen om te worden begroet door een donkerroze zon tegen een bruine lucht en as die zachtjes op mij neervalt”) als een reflectie van zijn gemoedstoestand op het moment dat hij de muziek live in de studio speelde.

Laurence Pike zegt op zijn bandcamp site: “In de korte tijd die er sindsdien is verstreken, zijn we gegaan van een toestand van binnen blijven en mondkapjes dragen omdat het rond de hele stad brandde en de lucht was gevuld met scherpe rook, naar binnen blijven om de verspreiding van een wereldwijde pandemie te stoppen.”

Profetieën voorspellen vaak het einde van de wereld en Laurence Pike ervoer de gebeurtenissen van de afgelopen tijd best wel als enigszins apocalyptisch, zegt hij.“Maar ondanks tientallen jaren oude studies die catastrofale bushfire-seizoenen in Australië voorspellen, lijkt in de werkelijkheid van vandaag de wetenschap voor degenen die zijn gekozen om onze belangen te behartigen tot niet meer te zijn geworden dan een ideologische keuze.” Laurence Pike noemt dit in het tweede nummer op zijn nieuwe album ‘Death of Science’. Ik nam contact met hem op en vroeg hem hiernaar, net als naar die andere intrigerende titel: ‘New Normal’.

Nieuw normaal
Laurence Pike: “Zoals je weet, heb ik dit album gemaakt tijdens de recente catastrofale branden in Australië. Ik beschouw de muziek zelf niet als openlijk gaan over ‘problemen’ in een conventionele activistische of protesterende zin, maar ik ben een muzikant en improvisator die eraan werkt om te reageren op het moment en mijn omgeving, en de omvang van deze recente gebeurtenissen was existentieel en heeft ongetwijfeld mijn creatieve proces beïnvloed. Klimaatverandering is volgens mij echt het meest urgente probleem waarmee de planeet momenteel te maken heeft, en door mijn solowerk lopen als een rode draad, al is het maar onbewust, de relaties die mensen hebben met technologie en de wereld van de natuur.

De titels waar jij naar vraagt, verwijzen evenzeer naar het perverse gebrek aan politieke reactie destijds van de Australische regering (onze premier zat wekenlang op een strand in Hawaï terwijl het land in brand stond – dezelfde man die met een stuk steenkool in de hand de oppositie in het parlement aanviel en zei dat er geen reden voor klimaatangst was) en het aanhoudende gebrek aan een vooruitziende visie in deze zaak. Feit is dat er rapporten zijn die deze gebeurtenissen al twintig jaar voorspellen, een belangrijk artikel noemt zelfs 2020 als het meest waarschijnlijke begin van een rampenscenario.

Onze premier heeft een marketing achtergrond en staat bekend om zijn stevige politieke uitspraken en slogans. ‘New Normal’ was een van de slogans waarmee hij in deze periode begon te strooien. Een soort ‘business as usual / er is hier niets te zien’, om de aandacht af te leiden van het feit dat zijn partij jarenlang in zijn eentje alle pogingen om het klimaatbeleid in dit land te veranderen had tegen gehouden. In de weken die volgden waarin de branden voortduurden, gemeenschappen door vuurstormen de oceaan in werden gedreven, de lucht in de stad waar ik woon zwaarbruin van rook was en je een masker moest dragen om naar buiten te kunnen gaan, werd vreemd genoeg duidelijk dat dit het begin was van een nieuwe manier van bestaan op aarde. Het leek daarmee een toepasselijke titel.”

Dood van de wetenschap
Laurence Pike noemt ‘Death of Science’ een andere verwijzing naar dezelfde politieke mentaliteit. “Ideologieën en ideeën over ons bestaan gaan niet langer samen maar groeien uit elkaar. De wetenschappelijke waarheid die altijd leidend was wordt, als die onpraktisch is voor je agenda, gewoon ontkend. Dit is een zeer gevaarlijk pad voor de politiek en de samenleving, richting ondergang. In mijn ogen zitten we zonder de constante van de wetenschap en zonder haar betekenis als menselijke soort volledig zonder een leidraad. Uiteindelijk zullen toch, volgens mij, wetenschap en menselijke samenwerking bepalen of wij nog een kans maken om de existentiële bedreigingen waarmee we worden geconfronteerd te overwinnen.

Ik wilde altijd dat mijn muziek in de eerste plaats voor mij zou spreken; laat de luisteraars de betekenis ervan voor henzelf bepalen en zo een ruimte creëren die een gevoel van grenzeloze mogelijkheden creëert. Maar ik bespreek deze onderwerpen graag in relatie met mijn werk en neem er standpunten over in, nu blijkt dat er van boven tot onder geen leiderschap is. Kunstenaars zijn vaak de kanaries in de kolenmijn en proberen als zodanig immateriële en directe informatie te communiceren om te komen tot een breder bewustzijn. Ik woon ook in een land waar de rol en betekenis van kunst en cultureel denken zelf voortdurend wordt aangevallen, wat het des te meer noodzakelijk maakt om je stem te laten horen.”

Volgens Laurence Pike zijn we op zoek naar en hebben we verhalen nodig om ons te leiden naar een onzekere toekomst. Voor sommigen betekent dit dat ze zich terugtrekken op het verleden, naar binnen keren, voor anderen betekent het vooruit kijken, zich openen. De musicus noemt als voorbeeld saxofonist en componist Wayne Shorter, die zei: “Speel en schrijf muziek zoals jij wilt dat de wereld is.”

Laurence Pike: “Ondanks de seismische verschuivingen die de samenleving momenteel doormaakt, voel ik een opwindende kans voor vooruitgang in plaats van me terug te trekken, en als kunstenaar kan ik alleen maar bijdragen op de beste manier die ik ken: door muziek te maken zoals ik wil dat de wereld is.”

Profetie
De Australische musicus neemt op ‘Prophecy’ de luisteraar in tien stukken mee in zijn huidige belevingswereld. Die schuurt, zoals in de eerder genoemde, met donker dwingende ritmepatronen ingevulde composities ‘Science is Death’ en ‘New Normal’, en in het jagende ‘Nero’, dat duidelijk een verwijzing is naar de vroegere Romeinse keizer en (vermeende) pyromaan met die naam. Maar er is meer. Natuurlijk, er zijn de titels, maar verder wordt het, zoals Laurence Pike betoogt, aan de luisteraar gelaten hoe zijn muziek te interpreteren. En dan zindert de hete lucht in ‘Heart of Sky’ en klinkt in ‘Ember’ het gebrom van (bedreigde) insecten tussen de pianoklanken die mijmerend neerdalen in het raamwerk van de met zorg geplaatste tromroffels. Laurence Pike maakt gebruik van drums, percussie en een drumpad sampler. Daarbij houdt hij zich, ook al is hij drummer, meestentijds verre van de dwang van het ritme die zoveel moderne muziek bepaalt. Er is in de muziek van Laurence Pike meer en vaker sprake van golfbewegingen. De musicus gaat hierin te werk als een schilder. Hij bouwt vanuit een impressionistische benadering zijn klankschappen op en creëert met een veelheid van kleuren en polyritmische sferen een heel eigen en met rijke muzikale structuren gevulde nieuwe en fascinerende wereld. In die wereld klinkt naast in muziek vertaalde emoties die de vernietiging van wat was teweeg brengt ook hoop door, hoop op een leven en een toekomst in balans, zoals in het afsluitende ‘Echoes of Earth’, een prachtige meditatie, als (en misschien is dit alleen maar mijn interpretatie, maar so what) de wedergeboorte naar een meer duurzame wereld. Een prachtig album en een krachtig tijdsdocument.

Laurence Pike – Prophecy
Leaf / Konkurrent